ประโยชน์ของการนวดประคบสมุนไพร

Share Button

การประคบสมุนไพรเป็นศาสตร์การแพทย์แผนไทยวิธีหนึ่งที่ได้รับความนิยมในปัจจุบัน ไม่ว่าจะเป็นในธุรกิจการนวดหรือการ เรียนนวดไทย ซึ่งเป็นวิธีการบำบัดรักษาที่คนไทยนิยมใช้รักษามาแต่โบราณจนถึงปัจจุบันโดยมักใช้รักษาควบคู่กับการนวดแผนไทยคือหลังจากนวดเสร็จแล้วประคบนาบไปตามร่างกายผลของความร้อนที่ได้จากการประคบทำให้หลอดเลือดฝอยขยายตัวและตัวยาสมุนไพรร้อนๆ ซึมผ่านชั้นผิวหนังเข้าสู่ร่างกาย และยังช่วยทำให้เนื้อเยื่อพังผืดยืดตัวออก ลดการติดขัดของข้อต่อ ลดการเกร็งของกล้ามเนื้อได้อย่างมีประสิทธิภาพ ปัจจุบันการใช้ลูกประคบที่ทำจากสมุนไพรหลังจากการนวด สามารถใช้กับหญิงตั้งครรภ์ได้ทั้งช่วงก่อนคลอดและหลังคลอด การประคบสมุนไพรมีประโยชน์ช่วยกระตุ้นการไหลเวียนเลือดให้ดีขึ้นช่วยลดอาการตึงคัดของเต้านม

ประโยชน์ของการประคบสมุนไพร สามารถที่จะช่วยบรรเทาอาการปวดเมื่อย เคล็ดขัดยอกลดอาการบวม อักเสบของกล้ามเนื้อ ลดอาการเกร็งของกล้ามเนื้อ ช่วยให้กล้ามเนื้อ พังผืดยืดตัวออกและช่วยเพิ่มการไหลเวียนของเลือด สำหรับสมุนไพรที่นำมาใช้ในตำรับยาลูกประคบมีแตกต่างกันไปตามวัตถุประสงค์ของการรักษาตำรับแก้ปวดเมื่อยของแต่ละแห่งไม่ใช่สูตรเดียวกันแต่มีตัวยาหลักเหมือนกัน

วิธีการประคบสมุนไพร ให้จัดท่าและแนวเส้นที่จะประคบเหมือนกับการนวดพื้นฐานและไม่ควรใช้แรงประคบมากเกินไป ในการวางลูกประคบบนผิวหนังคนไข้โดยตรง ในช่วงแรกการประคบต้องทำด้วยความรวดเร็ว ไม่วางแช่นานเพราะคนไข้จะทนความร้อนไม่ได้มาก เมื่อลูกประคบคลายความร้อนลงวางลูกประคบไว้ได้นานขึ้น เวลาที่ใช้ในการประคบสมุนไพรบริเวณที่ปวด เคล็ดขัดยอกหรือบริเวณที่มีอาการอักเสบ การใช้ลูกประคบที่นึ่งให้ร้อนนาบหรือกดคลึงไปตามแนวเส้นต่างๆ ส่วนใหญ่จะเริ่มประคบหลังจากนวดเสร็จ

ข้อควรระวังในการประคบสมุนไพร ห้ามใช้ลูกประคบที่ร้อนเกินไปโดยเฉพาะกับบริเวณผิวหนังอ่อนๆ หรือบริเวณที่เคยเป็นแผลมาก่อนหากจำเป็นต้องประคบควรมีผ้ารองหรือรอจนกว่าลูกประคบคลายความร้อนลงจากเดิม ระวังเป็นพิเศษในผู้ป่วยโรคเบาหวาน อัมพาต และผู้สูงอายุ เนื่องจากกลุ่มบุคคลดังกล่าวความรู้สึกตอบสนองต่อความร้อนช้า หากจำเป็นต้องใช้ลูกประคบควรใช้ลูกประคบที่ร้อนพออุ่น ไม่ควรใช้ลูกประคบสมุนไพรในกรณีที่มีแผลอักเสบเพราะอาจทำให้เกิดการอักเสบมากขึ้น ทั้งนี้ หลังจากประคบสมุนไพรแล้วไม่ควรอาบน้ำทันทีเพราะจะชะล้างตัวยาออกจากผิวหนังและอุณหภูมิของร่างกายปรับเปลี่ยนไม่ทันอาจจะทำให้เป็นไข้ได้